Gdy w sali egzaminacyjnej dochodzi do nagłego zagrożenia życia, egzamin schodzi na dalszy plan. Pytanie, co jeśli ktoś umrze podczas egzaminu, dotyczy przede wszystkim tego, czy test zostanie przerwany, co stanie się z pracami pozostałych osób i jakie prawa ma zdający, który nie był w stanie kontynuować pisania.
O dalszym przebiegu decydują procedury, nie krążące legendy
- Bezpieczeństwo ma pierwszeństwo przed egzaminem, dlatego sala może zostać ewakuowana albo egzamin zawieszony.
- Nie ma automatycznej zasady, że wszyscy zdający otrzymują wynik pozytywny lub piszą od nowa.
- W przypadku matury decyzję o dalszym przebiegu podejmuje OKE w porozumieniu z CKE.
- Praca osoby, która zasłabła, może zostać oceniona albo objęta procedurą terminu dodatkowego.
- Po takim wydarzeniu szkoła powinna zapewnić zdającym informację i wsparcie psychologiczne.
Najpierw przerywa się egzamin i wzywa pomoc
Jeżeli ktoś w sali przestaje reagować, przewodniczący komisji powinien natychmiast przerwać czynności egzaminacyjne i zorganizować pomoc. W realnym zagrożeniu życia trzeba wezwać 112 lub 999, wykonywać polecenia dyspozytora i dopuścić do poszkodowanego osoby, które potrafią udzielić pierwszej pomocy.
Zdający nie powinni samodzielnie oceniać, czy doszło do zgonu. Formalne stwierdzenie śmierci należy do uprawnionych służb medycznych. Najrozsądniejsze zachowanie innych osób to zachować spokój, odsunąć się od miejsca zdarzenia, nie robić zdjęć i nie przeszkadzać ratownikom.
Komisja może wyprowadzić część osób z sali, zamknąć pomieszczenie albo zarządzić ewakuację. Arkusze i prace egzaminacyjne powinny zostać zabezpieczone, a przebieg zdarzenia odnotowany w dokumentacji.
Czy cała sala musi pisać egzamin od nowa
Nie. Sama śmierć uczestnika egzaminu nie powoduje automatycznego unieważnienia pracy każdego zdającego. Znaczenie ma to, czy wydarzenie zakłóciło przebieg egzaminu, czy doszło do przerwania pracy, naruszenia poufności arkuszy albo sytuacji, w której nie można już uczciwie porównać warunków pisania.
W procedurach maturalnych obowiązujących w roku szkolnym 2025/2026 przewodniczący zespołu egzaminacyjnego może zawiesić lub przerwać egzamin, powiadomić OKE i w razie potrzeby odpowiednie służby. O dalszym przebiegu konkretnej części egzaminu decyduje dyrektor OKE w porozumieniu z CKE.
Możliwe są różne rozwiązania. Egzamin może zostać wznowiony, zakończony z zachowaniem prac albo unieważniony i przeprowadzony ponownie. Nie da się uczciwie wskazać jednego scenariusza dla każdej szkoły, ponieważ decyzja zależy od miejsca zdarzenia, czasu jego trwania i wpływu na warunki pracy.
Co dzieje się z pracami pozostałych zdających
| Przebieg zdarzenia | Możliwe postępowanie |
|---|---|
| Zdarzenie poza salą, bez wpływu na egzamin | Egzamin może trwać dalej, a komisja odnotowuje sytuację. |
| Zdarzenie w jednej sali, wymagające przerwania pracy | Prace zostają zabezpieczone, a organizator ocenia, czy można kontynuować egzamin. |
| Długa przerwa lub ewakuacja budynku | Możliwe jest zawieszenie egzaminu, ustalenie dalszych instrukcji albo nowego terminu. |
| Zakłócenie wpływające na rzetelność egzaminu | Egzamin z danego przedmiotu może zostać unieważniony i zarządzony ponownie. |
Najczęstszy mit mówi, że w takiej sytuacji wszyscy automatycznie zdają albo dostają maksymalną liczbę punktów. To nie działa w ten sposób. Wynik musi wynikać z ocenionej pracy lub z oficjalnej decyzji o ponownym przeprowadzeniu egzaminu.
Jeżeli komisja pozwoli kontynuować pisanie, zdający powinien otrzymać jasną informację, czy czas został zatrzymany, czy egzamin będzie przedłużony i co stanie się z arkuszem. W przypadku wątpliwości najlepiej poprosić o odnotowanie ich w protokole, zamiast liczyć na ustne zapewnienia.
Jeśli zmarła osoba była zdającym
Gdy zgon dotyczy osoby przystępującej do egzaminu, sprawa ma również wymiar formalny. Nie istnieje ogólna zasada, która pozwalałaby rodzinie otrzymać wynik za niewykonaną pracę albo automatycznie uznać egzamin za zdany.
Szkoła zabezpiecza dokumentację i kontaktuje się z właściwą komisją egzaminacyjną. Rodzina może uzyskać informacje o formalnościach, dokumentach i sposobie zamknięcia sprawy, ale nie powinna oczekiwać wyniku ustalonego bez podstawy w przepisach.
Jeżeli zdający stracił przytomność, lecz przeżył, stosuje się inną procedurę. Wtedy znaczenie ma to, ile pracy wykonano, czy można ją ocenić i czy zdający złoży udokumentowany wniosek o termin dodatkowy.
Nagłe zasłabnięcie to inna procedura niż zgon
Procedury egzaminacyjne dokładniej opisują sytuację, w której zdający przerywa pracę z przyczyn zdrowotnych lub losowych. Komisja organizuje pomoc, zapisuje godzinę przerwania i może pozwolić na kontynuowanie egzaminu. W części pisemnej samo kontynuowanie nie oznacza automatycznego przedłużenia czasu.
Część ustna
Jeśli zdający nie jest w stanie dokończyć wypowiedzi, zespół może przyznać punkty zgodnie z zasadami oceniania. Dyrektor OKE w ciągu 7 dni podejmuje decyzję, czy ustalić wynik na podstawie przyznanych punktów, czy przyznać prawo do terminu dodatkowego po przedstawieniu udokumentowanego wniosku.
Przeczytaj również: ADHD u dziecka: Praktyczny przewodnik i skuteczne strategie dla rodziców
Część pisemna
Praca osoby, która przerwała egzamin, może zostać skierowana do oceny albo objęta procedurą terminu dodatkowego. Decyzja zależy od okoliczności i dokumentacji medycznej, dlatego warto jak najszybciej zgłosić się do lekarza i zachować potwierdzenie udzielenia pomocy.
Szkoła, uczelnia i kurs mają różne zasady
Najbardziej szczegółowe procedury dotyczą egzaminów państwowych, takich jak matura czy egzamin ósmoklasisty. Przy egzaminie na uczelni decyzję podejmuje zwykle komisja, dziekan albo osoba wskazana w regulaminie studiów. Na kursie lub egzaminie certyfikacyjnym obowiązują zasady organizatora.
| Rodzaj egzaminu | Kto zwykle decyduje | Co sprawdzić |
|---|---|---|
| Matura lub egzamin ósmoklasisty | Dyrektor szkoły, OKE, CKE | Procedury egzaminacyjne i protokół zdarzenia |
| Egzamin szkolny | Dyrektor i nauczyciel prowadzący | Statut szkoły oraz wewnętrzne zasady oceniania |
| Egzamin na uczelni | Dziekan, komisja lub egzaminator | Regulamin studiów i zasady przeprowadzania egzaminów |
| Egzamin kursowy | Organizator lub komisja certyfikująca | Regulamin konkretnego egzaminu |
To rozróżnienie jest ważne, bo relacje o podobnych wydarzeniach często mieszają maturę z egzaminem na studiach. Nie należy przenosić zasad CKE na każdy możliwy egzamin.
Co powinien zrobić zdający po takim zdarzeniu
- Wykonuj polecenia komisji i nie opuszczaj budynku bez zgody, chyba że zarządzono ewakuację.
- Po zakończeniu sytuacji zapytaj, czy egzamin jest kontynuowany, zawieszony czy unieważniony.
- Jeśli zdarzenie wpłynęło na Twoją pracę, poproś o odnotowanie tego w protokole.
- Zapisz własną relację z godziną, miejscem i przebiegiem wydarzeń, póki pamiętasz szczegóły.
- Skontaktuj się z dyrektorem szkoły, dziekanatem albo organizatorem i poproś o informację na piśmie.
- Jeżeli uważasz, że naruszono warunki egzaminu, sprawdź możliwość złożenia formalnych zastrzeżeń w obowiązującym terminie.
Nie publikowałbym nazwiska zmarłej osoby ani szczegółów zdarzenia w mediach społecznościowych. Takie informacje mogą naruszać prywatność rodziny, a dodatkowo utrudniać działania szkoły i służb.
Po takim doświadczeniu potrzebna jest także pomoc
Widok śmierci lub ciężkiego zasłabnięcia może wywołać szok, drżenie, bezsenność, poczucie winy albo trudności z koncentracją. Nie trzeba czekać, aż objawy same miną. Rozmowa z pedagogiem, psychologiem szkolnym, wychowawcą lub bliską osobą jest rozsądnym krokiem, nie przesadą.
Najkrócej mówiąc, w takiej sytuacji najpierw ratuje się życie, potem zabezpiecza dokumentację, a dopiero na końcu rozstrzyga o egzaminie. Nie ma jednej automatycznej odpowiedzi, ale zdający ma prawo oczekiwać jasnej informacji, rzetelnego protokołu i decyzji wydanej przez właściwy organ.
